تبلیغات
قرآن و حدیث - فضیلت تلاوت سوره های قرآن کریم (2)

قرآن و حدیث
 

18-فضیلت تلاوت سوره كهف

در فضیلت این سوره روایات بسیارى از پیامبر صلى اللّه علیه و آله و سلّم  و ائمه اهلبیت نقل شده كه اهمیت فوق العاده محتواى آن را بیان مى كند از جمله :

1 - پیامبر فرمود: آیا سوره اى را به شما معرفى كنم كه هفتاد هزار فرشته بهنگام نزولش آنرا بدرقه كردند و عظمتش آسمان و زمین را پر كرد یاران عرض كردند آرى ؟ فرمود: آن سوره كهف است هر كس آنرا روز جمعه بخواند خداوند تا جمعه دیگر او را مى آمرزد و طبق روایتى او را از گناه حفظ مى كند... و به او نورى مى بخشد كه به آسمان مى تابد و از فتنه دجال محفوظ خواهد ماند.

2 - در حدیث دیگرى از پیامبر مى خوانیم : هر كس 10 آیه از اول سوره كهف را حفظ كند دجال  به او زیانى نمى رساند و كسى كه آیات آخر سوره را حفظ كند نور و روشنائى براى او در قیامت خواهد بود.

3 - از امام صادق علیه السلام  مى خوانیم : كسى كه در هر شب جمعه سوره كهف را بخواند شهید از دنیا مى رود، و با شهداء مبعوث مى شود و در روز قیامت در صف شهداء قرار مى گیرد.

بارها گفته ایم عظمت سوره هاى قرآن و آثار معنوى و بركات اخلاقیش بخاطر محتواى آن یعنى ایمان و عمل به آن است .

و از آنجا كه یكى از مهمترین بخشهاى این سوره داستان قیام جمعى از جوانان با شخصیت ، بر ضد طاغوت و دجال زمان خود بود، قیامى كه جان آنها را بخطر افكند و تا سر حد مرگ پیش رفتند، اما خدا آنها را حفظ كرد، توجه به این واقعیت مى تواند نور ایمان را در دلهاى آماده شعله ور سازد و او را در برابر گناهان و وسوسه دجالان و حل شدن در محیط فاسد حفظ کند

تفسیر نمونه جلد 12 صفحه 363

َ 19- فضیلت تلاوت سوره مریم

فضیلت سوره از پیامبر اكرم صلى اللّه علیه و آله و سلّم  چنین نقل شده است كه هر كس این سوره را بخواند به تعداد كسانى كه زكریا را تصدیق یا تكذیب كردند و همچنین یحیى و مریم و عیسى و موسى و هارون و ابراهیم و اسحاق و یعقوب و اسماعیل ، آرى به تعداد هر یك از آنها خداوند ده حسنه به او مى دهد، همچنین به تعداد كسانى كه به دروغ و تهمت  براى خدا فرزندى قائل شدند و نیز به تعداد كسانى كه فرزند قائل نشدند.

در حقیقت این حدیث دعوت به تلاش و كوشش در دو خط مختلف مى كند: خط حمایت از پیامبران و پاكان و نیكان ، و خط مبارزه با مشركان و منحرفان و آلودگان ، زیرا مى دانیم این ثوابهاى بزرگ را به كسانى نمى دهند كه تنها الفاظ را بخوانند و عملى بر طبق آن انجام ندهند، بلكه این الفاظ مقدس مقدمه اى است براى عمل .

در حدیث دیگرى از امام صادق  علیه السلام  مى خوانیم هر كس ‍ مداومت بخواندن این سوره كند از دنیا نخواهد رفت مگر اینكه خدا به بركت این سوره او را از نظر جان و مال و فرزند بى نیاز مى كند.

این غنا و بى نیازى مسلما بازتابى است از پیاده شدن محتواى سوره در درون جان انسان و انعكاسش در خلال اعمال و رفتار و گفتار او.

 تفسیر نمونه جلد 13 صفحه3 و 4

 20- فضیلت تلاوت سوره طه

روایات متعددى در باره عظمت و اهمیت این سوره در منابع اسلامى وارد شده است .

از پیامبر اكرم صلى اللّه علیه و آله و سلّم  میخوانیم خداوند سوره طه و یس را قبل از آفرینش آدم به دو هزار سال براى فرشتگان بازگو كرده هنگامى كه فرشتگان این بخش از قرآن را شنیدند گفتند: طوبى لامة ینزل هذا علیها، و طوبى لاجواف تحمل هذا، و طوبى لالسن تكلم بهذا: خوشا به حال امتى كه این سورهها بر آنها نازل مى گردد، خوشا به دلهائى كه این آیات را در خود پذیرا مى شود، و خوشا به زبانهائى كه این آیات بر آن جارى مى گردد.

در حدیث دیگرى از امام صادق  علیه السلام  میخوانیم : لا تدعوا قرائة سورة طه ، فان الله یحبها و یحب من قراءها، و من ادمن قرائتها اعطاه الله یوم القیامة كتابه بیمینه ، و لم یحاسبه بما عمل فى الاسلام ، و اعطى فى الاخرة من الاجر حتى یرضى :

تلاوت سوره طه را ترك نكنید، چرا كه خدا آن را دوست میدارد و دوست میدارد كسانى را كه آن را تلاوت كنند، هر كس تلاوت آنرا ادامه دهد خداوند در روز قیامت نامه اعمالش را به دست راستش میسپارد و بدون حساب به بهشت مى رود، و در آخرت آنقدر پاداش به او مى دهد كه راضى شود.در حدیث دیگرى از پیامبر صلى اللّه علیه و آله و سلّم  میخوانیم : من قراءها اعطى یومالقیامة ثواب المهاجرین و الانصار:هر كس آنرا بخواند در روز رستاخیز ثواب مهاجران و انصار نصیبش خواهد شد.

 تفسیر نمونه جلد 13 صفحه152و 153

21- فضیلت تلاوت سوره انبیاء

از پیامبر گرامى اسلام صلى اللّه علیه و آله و سلّم  در فضیلت تلاوت این سوره چنین نقل شده : من قرء سورة الانبیاء حاسبه الله حسابا یسیرا، و صافحه و سلم علیه كل نبى ذكر اسمه فى القرآن : هر كس سوره انبیاء را بخواند خداوند حساب او را آسان مى كند و در محاسبه اعمالش روز قیامت سختگیرى نخواهد كرد و هر پیامبرى كه نام او در قرآن ذكر شده با او مصافحه كرده و سلام میفرستد. و از امام صادق  علیه السلام  میخوانیم : من قرء سورة الانبیاء حبا لها كان كمن رافق النبیین اجمعین فى جنات النعیم ، و كان مهیبا فى اعین الناس حیاة الدنیا: هر كس سوره انبیاء را از روى عشق و علاقه بخواند، با همه پیامبران در باغهاى پر نعمت بهشت ، رفیق و همنشین مى گردد، و در زندگى دنیا نیز در چشم مردم پر ابهت خواهد بود.جمله حبا لها از روى عشق و علاقه به این سوره  در واقع كلیدى است براى فهم معنى روایاتى كه در زمینه فضیلت سوره هاى قرآن به ما رسیده ، یعنى هدف تنها تلاوت و خواندن الفاظ نیست ، بلكه عشق به محتوى است و مسلما عشق به محتوى بدون عمل معنى ندارد و اگر كسى چنین ادعائى كند كه من عاشق فلان سورهام ، اما عملش بر ضد مفاهیم آن باشد دروغ مى گوید.

 تفسیر نمونه جلد 13 صفحه 348

22- فضیلت تلاوت سوره حج

در حدیثى از پیامبر گرامى اسلام صلى اللّه علیه و آله و سلّم  مى خوانیم : من قرء سورة الحج اعطى من الاجر كحجة حجها، و عمرة اعتمرها، بعدد من حج و اعتمر فیما مضى و فیما بقى !: هر كس سوره حج را بخواند پاداش حج و عمره را خدا به اومى دهد به تعداد تمام كسانى كه در گذشته و آینده حج عمره بجا آورده یا خواهند آورد!.بدون شك این ثواب و فضیلت عظیم تنها براى تلاوت لفظى نیست ، تلاوتى است اندیشه ساز، و اندیشه اى است عمل پرور.

در حقیقت كسى كه این سوره و محتواى آن را از مبدء و معاد گرفته ، تا دستورات عبادى و اخلاقى ، و مسائل مربوط به جهاد و مبارزه با ستمگران ، در اعماق جان خود قرار دهد و برنامه عملى خود سازد، پیوندى با تمام مؤ منان گذشته و آینده از نظر معنوى و روحانى پیدا مى كند، پیوندى كه او را در اعمال آنها شریك ، و آنها را نیز در اعمال او شریك و سهیم مى سازد، بى آنكه از پاداش آنان چیزى كاسته شود و حلقه اتصالى خواهد بود بین همه افراد با ایمان در تمام قرون و اعصار.

و با این اوصاف و شرایط ثواب و پاداشى كه در حدیث فوق آمده عجیب به نظر نمى رسد.

 تفسیر نمونه جلد 14 صفحه4 و 5

23- فضیلت تلاوت سوره مؤ منون

در روایات اسلامى كه از پیامبر صلى اللّه علیه و آله و سلّم  و ائمه اهل بیت علیهمالسلام  بما رسیده فضیلت بسیارى براى این سوره بیان شده است .

در حدیثى از پیامبر صلى اللّه علیه و آله و سلّم  مى خوانیم من قرء سورة المؤ منین بشرته الملائكة یوم القیامة بالروح و الریحان و ما تقر به عینه عند نزول ملك الموت : هر كس سوره مؤ منان را تلاوت كند فرشتگان در روز قیامت او را به روح و ریحان بشارت مى دهند و هنگامى كه فرشته مرگ براى قبض روح او مى آید چنان بشارتى به او مى دهد كه چشمش روشن مى شود.

و از امام صادق علیه السلام  مى خوانیم : من قرء سورة المؤ منین ختم الله له بالسعادة اذا كان یدمن قرائتها فى كل جمعة ، و كان منزله فى الفردوس الاعلى مع النبیین و المرسلین : هر كس سوره مؤ منون را بخواند و در هر جمعه آن را ادامه دهد خداوند پایان زندگى او را با سعادت قرار مى دهد و جایگاه او فردوس اعلى بهشت برین  است ، همراه پیامبران و رسولان .

تكرار این معنى را ضرورى مى دانیم كه ذكر فضائل تلاوت سوره ها هرگز به معنى خواندن خالى از اندیشه و تصمیم و عمل نیست كه این كتاب آسمانى كتاب تربیت و انسانسازى و برنامه هاى عملى است ، و به راستى اگر كسى برنامه هاى عقیدتى و عملى خود را با محتواى این سوره و حتى چند آیه آغاز آن كه بیان صفات مؤ منان است تطبیق دهد آنهمه افتخارات باید نصیب او شود.

و لذا در بعضى از روایات از پیامبر صلى اللّه علیه و آله و سلّم  نقل شده : هنگام نزول آغاز این سوره فرمود لقد انزل الى عشر آیات من اقامهن دخل الجنة : ده آیه بر من نازل شده كه هر كس آنها را بر پا دارد وارد بهشت خواهد شد!.تعبیر به اقام  بر پا دارد به جاى قرء بخواند گویاى همان حقیقتى است كه در بالا اشاره كردیم كه هدف اصلى پیاده كردن محتواى این آیات در متن زندگى است ، نه مجرد خواندن.

 تفسیر نمونه جلد 14 صفحه 189و190

24- فضیلت تلاوت سوره نور

در حدیثى از پیامبر صلى اللّه علیه و آله و سلّم  مى خوانیم من قرء سورة نور اعطى من الاجر عشر حسنات بعدد كل مؤ منة و مؤ من فیما مضى و فیما بقى : كسى كه سوره نور را بخواند و محتواى آن را در زندگى خود پیاده كند خداوند به عدد هر زن و مرد با ایمانى در گذشته و آینده ده حسنه به عنوان پاداش به او خواهد داد.در حدیث دیگرى از امام صادق علیه السلام  مى خوانیم : حصنوا اموالكم و فروجكم بتلاوة سورة نور و حصنوا بها نسائكم ، فان من ادمن قرائتها فى كل یوم او فى كل لیلة لم یزن احد من اهلبیته ابدا حتى یموت : اموال خود را از تلف و دامان خود را از ننگ بى عفتى حفظ كنید به وسیله تلاوت سوره نور، و زنانتان را در پرتو دستوراتش از انحرافات مصون دارید كه هر كس قرائت این سوره را در هر شبانه روز ادامه دهد احدى از خانواده او هرگز تا پایان عمر گرفتار عمل منافى عفت نخواهد شد.توجه به محتواى سوره كه از طرق گوناگون و مؤ ثر به مبارزه با عوامل انحراف از جاده عفت برخاسته نكته اصلى حدیث فوق و همچنین مفهوم عملى آن را روشن مى سازد.

 تفسیر نمونه جلد 14 صفحه 353

25- فضیلت تلاوت سوره فرقان

در حدیثى از پیامبر صلى اللّه علیه و آله و سلّم  چنین آمده است : من قراء سورة الفرقان بعث یوم القیامة و هو مؤ من ان الساعة آتیة لا ریب فیها، و ان الله یبعث من فى القبور: كسى كه سوره فرقان را بخواند و به محتواى آن بیندیشد و در اعتقاد و عمل از آن الهام گیرد روز قیامت مبعوث مى شود در حالى كه در صف مؤ منان به رستاخیز است ، كسانى كه یقین داشتند كه قیامت فرا مى رسد و خداوند مردگان را به زندگى جدید باز مى گرداند.در حدیث دیگرى از اسحاق بن عمار از حضرت ابوالحسن موسى بن جعفر علیه السلام  چنین نقل شده كه به او فرمود: لا تدع قرائة سورة تبارك الذى نزل الفرقان على عبده فان من قرئها فى كل لیلة لم یعذبه ابدا و لم یحاسبه و كان منزله فى الفردوس الاعلى : تلاوت سوره تبارك فرقان  را ترك مكن چرا كه هر كس آن را در هر شب بخواند خداوند او را هرگز عذاب نمى كند و او را مورد حساب قرار نمى دهد، و جایگاهش در بهشت برین است .و چنانكه در تفسیر این سوره خواهیم دید آنچنان صفات بندگان خالص ‍ خدا در آن تشریح شده كه هر كس براستى آن را از جان و دل بخواند و صفات و اعمال خود را بر آن منطبق سازد جایگاهش فردوس اعلى است .

 تفسیر نمونه جلد 15 صفحه 5

26- فضیلت تلاوت سوره شعرا

در حدیثى از پیامبر اسلام صلى اللّه علیه و آله و سلّم  در اهمیت تلاوت این سوره چنین مى خوانیم : من قرء سورة شعراء كان له من الاجر عشر حسنات ، بعدد كل من صدق بنوح وكذب به و هود و شعیب و صالح و ابراهیم ، و بعدد كل من كذب بعیسى و صدق بمحمد صلى اللّه علیه و آله و سلّم : كسى كه سوره شعرا را بخواند به عدد هر كسى كه نوح را تصدیق و یاتكذیب كرده است ده حسنه براى او خواهد بود، و همچنین هود شعیب ، و صالح ابراهیم ، و به عدد تمام كسانى كه تكذیب عیسى و تصدیق محمد صلى اللّه علیه و آله و سلّم  كرده اند.

ناگفته روشن است كه این همه اجر و پاداش تنها براى تلاوت منهاى اندیشه و عمل نیست ، بلكه قرائن متعددى در روایات فضائل سوره ها است كه نشان مى دهد منظور تلاوتى است كه مقدمه تفكر و سپس اراده و عمل باشد و در گذشته به آن اشاره كرده ایم .

اتفاقا تعبیرى كه در حدیث فوق آمده نیز مؤ ید همین مطلب است ، زیرا استحقاق حسنات به تعداد تصدیق كنندگان و تكذیب كنندگان انبیاء بخاطر قرار گرفتن در خط تصدیق كنندگان و بیگانگى با خط تكذیب كنندگان است.

 تفسیر نمونه جلد 15 صفحه 181و180

27- فضیلت تلاوت سوره نمل

در حدیثى از پیامبر گرامى اسلام صلى اللّه علیه و آله و سلّم  چنین آمده است : من قرء طس سلیمان كان له من الاجر عشر حسنات ، بعدد من صدق سلیمان ، و كذب به ، و هود و شعیب و صالح و ابراهیم و یخرج من قبره و هو ینادى لا اله الا الله :

هر كس سوره طس سلیمان سوره نمل  را بخواند خداوند به تعداد كسانى كه سلیمان را تصدیق و یا تكذیب كردند، و همچنین هود و شعیب و صالح و ابراهیم را، ده حسنه به او مى دهد، و به هنگام رستاخیز كه از قبرش بیرون مى آید نداى لا اله الا الله سر مى دهد.

هر چند در این سوره ، سخن از موسى و سلیمان و داود و صالح و لوط است و سخنى از هود و شعیب و ابراهیم به میان نیامده ، ولى از این جهت كه همه انبیاء از نظر دعوت یكسانند، این تعبیر جاى تعجب نیست .

در حدیث دیگرى از امام صادق علیه السلام  مى خوانیم : هر كس ‍ طواسین ثلاث سوره شعراء و نمل و قصص كه همه با طس شروع شده اند را در شب جمعه بخواند از اولیاء الله خواهد بود، و در جوار او و سایه لطف و حمایتش قرار مى گیرد.

 تفسیر نمونه جلد 15 صفحه 393

 28- فضیلت تلاوت سوره قصص

در حدیثى از پیامبر اسلام صلى اللّه علیه و آله و سلّم  مى خوانیم :

من قرء طسم القصص اعطى من الاجر عشر حسنات بعدد من صدق بموسى و كذب به ، و لم یبق ملك فى السماوات و الارض الا شهد له یوم القیامة انه كان صادقا: كسى كه سوره قصص را بخواند به تعداد هر یك از كسانى كه موسى را تصدیق یا تكذیب كردند ده حسنه به او داده خواهد شد، و فرشته اى در آسمانها و زمین نیست مگر اینكه روز قیامت گواهى بر صدق او مى دهد.

در حدیث دیگرى از امام صادق علیه السلام  آمده است : كسى كه طواسین ثلاث سوره قصص و نمل و شعراء را در شب جمعه بخواند از دوستان خدا، و در جوار او، و در كنف حمایت او قرار خواهد گرفت و در دنیا هرگز فقر و ناامنى و ناراحتى شدید پیدا نخواهد كرد و در آخرت خداوند آنقدر از مواهب خود به او مى بخشد كه راضى شود و برتر از راضى بودن .

بدیهى است این همه اجر و پاداش از آن كسانى است كه با خواندن این سوره در صف موسى علیه السلام  و مؤ منان راستین و در خط مبارزه با فرعونها و قارونها قرار گیرند، در مشكلات در برابر دشمن زانو نزنند، و ذلت تسلیم را بر خود هموار نكنند كه این همه موهبت را ارزان به كسى نمى دهند، مخصوص آنها است كه مى خوانند و مى اندیشند و برنامه عمل خویش قرار مى دهند.

 تفسیر نمونه جلد 16 صفحه 6

 29- فضیلت تلاوت سوره عنكبوت

در تفسیر مجمع البیان از پیامبر گرامى اسلام صلى اللّه علیه و آله و سلّم  چنین آمده است : من قرء سورة العنكبوت كان له من الاجر عشر حسنات بعدد كل المؤ منین و المنافقین : هر كس سوره عنكبوت را بخواند به تعداد تمام مؤ منان و منافقان ، ده حسنه براى او نوشته مى شود.مخصوصا در باره تلاوت سوره عنكبوت و روم در ماه رمضان در شب بیست و سوم ، فضیلت فوق العاده اى وارد شده است تا آنجا كه در حدیثى از امام صادق علیه السلام  مى خوانیم : من قرء سورة العنكبوت و الروم فى شهر رمضان لیلة ثلاث و عشرین فهو و الله من اهل الجنة ، لا استثنى فیه ابدا، و لا اخاف ان یكتب الله على فى یمینى اثما، و ان لهاتین السورتین من الله مكانا: هر كس سوره عنكبوت و روم را در ماه رمضان شب بیست و سوم تلاوت كند به خدا سوگند اهل بهشت است ، و من هیچكس را از این مساءله استثناء نمى كنم ، و نمى ترسم كه خداوند در این سوگند قاطع من گناهى بر من بنویسد، و مسلما این دو سوره در پیشگاه خدا بسیار ارج دارد.بدون شك محتواى پربار این دو سوره و درسهاى مهم توحیدى آن ، و برنامه هاى سازنده عملى كه در این دو سوره ارائه شده است كافى است كه هر انسانى را كه اهل اندیشه و الهام و عمل باشد به بهشت جاویدان سوق دهد.

بلكه شاید تنها اگر از نخستین آیه سوره عنكبوت الهام بگیریم ، مشمولسوگند امام صادق علیه السلام  شویم ، همان آیه اى كه مساءله امتحان عمومى انسانها را مطرح مى كند و مى گوید: همه بدون استثناء در بوته آزمایشها قرار مى گیرند تا سیه روى شوند آنها كه غش دارند.

چگونه ممكن است انسان این آزمون عظیم را كاملا باور داشته باشد و خود را براى آن آماده نسازد، و اهل تقوا و پرهیزگارى نگردد؟

 تفسیر نمونه جلد 16 صفحه 201,200

ادامه



ادامه مطلب

نوشته شده در تاریخ سه شنبه 16 شهریور 1389 توسط فاضل
تمامی حقوق این وبلاگ محفوظ است | طراحی : پیچک| بازپخش : بانک جامع قالب های فارسی